Demo Museumwerf

Mini-warmtenet

Water als bron van warmte en koelte

In Vreeswijk speelt water een belangrijke rol. Van oudsher voor de scheepvaart en de watervoorziening van Utrecht. En in de nabije toekomst misschien óók wel voor het verwarmen en koelen van onze woningen.

Met het mini-warmtenet op de Museumwerf willen we de bewoners van Vreeswijk en Nieuwegein laten zien hoe het verwarmen en koelen van gebouwen met water werkt. Want het mooie is: dit kan overal! En dus is het een voorbeeld voor hoe zo'n warmtenet in heel Vreeswijk kan werken.

Hoe werkt het?

Om het Theehuys te verwarmen met warmte uit het kanaal gebruiken we twee gesloten waterlussen.

De eerste waterlus loopt tussen het kanaal en de warmtepomp in het Theehuys. Door deze lus stroomt water met antivries van het Theehuys naar het kanaal, én andersom. Bij het kanaal gaat de lus langs zogenaamde warmtewisselaars die in de metalen damwanden van de Vaartsche Rijn zijn geplaatst. Het woord zegt het al: warmtewisselaars wisselen warme of koude energie uit tussen het water in de eerste waterlus en het water in het kanaal.

De tweede waterlus is de centrale verwarmingsinstallatie en bevindt zich in een gebouw, in dit geval het Theehuys. Die waterlus werkt net als de CV-installatie die iedereen kent: hij loopt van de warmtepomp naar de radiatoren. Die geven vervolgens in de winter warmte af en in de zomer koelte.

Magie van de warmtepomp

De twee gesloten waterlussen komen bij elkaar in de warmtepomp. De warmtepomp draagt warme of koude energie over van de eerste lus naar de tweede lus.

Bijzonder aan een warmtepomp is dat warmte in twee richtingen kan worden gepompt:

In de winter pompt de warmtepomp warmte van het kanaal naar het Theehuys. Nu denk je misschien: in de winter is het water in het kanaal 3,2 ℃ (22 januari 2026). Daar kun je toch geen ruimte mee verwarmen? Dat klopt. Maar 3,2 ℃ is wel warm genoeg om de warmtepomp efficiënt te laten werken. Hoe dat precies werkt, lees je op deze pagina.

In de zomer pompt de warmtepomp warmte vanuit het Theehuys naar het kanaal en koelte vanuit het kanaal terug naar het Theehuys om de ruimte te verkoelen.

{{ value.image.alt }}
De warmte en koelte uit het kanaal wordt gebruikt om het Theehuys te verwarmen en verkoelen.

Verduurzaming Museumwerf

Het idee voor het demoproject valt samen met de plannen van de gemeente om de Museumwerf te verduurzamen. Zo worden op een van de loodsen zonnepanelen geplaatst. En op de platte daken is sedum aangebracht om te zorgen dat die in de zomer minder warm worden.

Stand van zaken

Dit project is mogelijk gemaakt met behulp van diverse partijen en subsidies en een bijdrage van de gemeente Nieuwegein.

In januari 2026 is de firma Gooimeer begonnen met de installatie van de zogenaamde "energiedamwand".

{{ value.image.alt }}
Plek waar de Energiedamwand komt.
{{ value.image.alt }}
Detailopname van de warmtewisselaars die aan de damwand worden bevestigd.
{{ value.image.alt }}
De warmtewisselaar wordt in de 'doos' van de damwand geplaatst.
{{ value.image.alt }}
De warmtewisselaar wordt in de bodem getrild.
{{ value.image.alt }}
De warmtewisselaars zijn geplaatst en vastgemaakt aan de damwand.
{{ value.image.alt }}
De warmtewisselaars zijn per 3 eenheden met elkaar doorverbonden.
{{ value.image.alt }}
De aan- en afvoerleidingen van 3 x 3 eenheden van warmtewisselaars komen samen in een verzamelbox. Van hieruit gaan er zometeen een aan- en afvoerleiding naar de warmtepomp in het Theehuys.

Binnenkort

Binnenkort gaat de installateur Rijnhuis de warmtepomp in het Theehuys installeren en aansluiten op de CV-installatie.

Het doel is dat installatie begin april 2026 in gebruik genomen wordt.